چکیده:

مقاله ی حاضر مقاله ای کتاب خانه ای است که علل اختلال در دست خط دانش آموزان ابتدایی را بررسی کرده و شیوه های آموزش صحیح ونقش والدین ، معلمین و محیط را در بوجود آوردن اختلال در دست خط توضیح داده و با ارائه ی راهکارهایی از جمله تمرینات صحیح  ، پرورش حرکات نوشتن  ، توجه به استفاده از وسایل  و عوامل روحی روانی دانش اموز به این موضوع پرداخته است.

کلید واژگان  : دست خط ، یادگیری ، مهارت ، نوشتار .


مقدمه:

اگر چه اختراع خط تاریخ دقیقی ندارد ولی به طور کلی هر خط مراحل زیر را تا به امروز پیموده است:

1- خط تصویری     2- خط هجایی    3- خط الفبایی 

از مطالعاتی که درباره نوشتن به عمل آمده روشن شده  است که رشد و تکامل  این مهارت از شیوه ی خاصی تبعیت می کند و در هر سن قابلیت ومهارت کودک به پایه و مرحله ای می رسد کودک خردسال تا یک سالگی کاغذ  و اشیای  دیگر را با  مداد خط خطی می کند در هجده ماهگی  می کوشد خط های نامنظمی بکشد درسه سالگی شکل هایی می کشد که کمی به  حروف شباهت دارند اما معمولا پیش از شش سالگی بدن از نظر زیست شناسی برای نوشتن امادگی کامل ندارد . تا این هنگام اعصاب  و عضلات انگشتان دست  و مچ و بازو آن قدر تکامل نیافته آن که  بتوان  هماهنگی  لازم  میان آن ها برقرار کرد البته دراین مهارت  نیز  نباید  تفاوت های فردی را نادیده گرفت یعنی  ممکن است بعضی از کودکان  زودتراز این سن بتوانند بنویسند شعاری نژاد  (1372)

مطالعات روانشناسی نشان می دهد که مهارت های لازم در نوشتن تا سن دوازده سالگی تکمیل می شود و پیشرفت این مهارت بعد از این سن کم است به طور کلی مهارت های اساسی تا سن دوازده یا سیزده سالگی به قدر کافی کسب می شود و همین مقدار برای ورود به طبقه ی متوسط تا آخر حیات کافی به نظر می رسد شریعتمداری (1367)

نوشتن جزئی از مهارت های حرکتی است یادگیری مهارت های حرکتی به یادگیرنده امکان می دهد تا حرکت ها و فعالیت های خود را هماهنگ سازد سیف (1387 ص 125) بررسی ها نشان می دهد خوش خطی یا داشتن خط خوب یکی از کلیدهای موفقیت تحصیلی دانش آموزان به شمار میرود چرا که نوشتن یکی از ابزار های دائمی و مهم دانش آموزان برای تکمیل فرایند یاددهی ، یادگیری است هرچند که  خط بهترین دانش اموز ما هرگز به طور کمال رشد نمی کند اما مشکلات بعضی از دانش اموزان خیلی شدید تر است و خط بعضی ها ناخوانا است و علاوه بر ان در نوشتن نیز کند می باشند .

خط خوب یکی از مهارت هایی است که باید از سن کم یعنی از دوره ی آمادگی به دانش آموزان آموخته شود در غیر این صورت بخشی از فرایند یاددهی ، یادگیری دچار نقص خواهد شد((آموزش وپرورش باید از خرد سالی شروع شود زیرا در این مرحله اگر اموزش صورت گیرد پایدار تر خواهد بود)) (جامی).


از این رو درک صحیح مکانیسم ها و عواملی که می توانند باعث مشکلات دست خط شوند ضروری به نظر می رسد در بسیاری موارد دیدیه شده که مشکلات خوانایی دست خط بدون مداخلات در مانی بر طرف نمی گردد( جوان بخت 83 )

مقدمه

واژه خشونت، باعث ایجاد احساسی ناخوشایند در افرادی می شود که طی دوران کودکی، مورد تمسخر و بی توجهی همبازی ها یا همکلاسی های خود قرار گرفته اند. تمسخری ساده، ممکن است منجر به واکنش شدیدی شود که دامنۀ آن از اهانتی لفظی تا خشونت فیزیکی، متغیر است.

بررسی پدیده خشونت، اهمیّت غیر قابل انکاری برای والدینی دارد که یک یا چند فرزند آن ها خشونت گرا و یا قربانی خشونت هستند. گروه سنی این کودکان ممکن است 2 تا 3 ساله، نوجوان و یا بین این سنین باشد.

کودکان خشونت گرا، سعی می کنند از طریق خشونت فیزیکی یا لفظی، بر کودکان دیگر مسلط شوند. آن ها ممکن است عصبانی، نگران، ،آزرده و ناامید از خود باشند، امّا قادر به برخورد با این احساسات نبوده و یا رفتارهای خشونت آمیز را از الگوهای شخصیتی خاصی آموخته باشند. آن ها برای خروج از وضعیت نامطلوب روحی خود، از خشونت لفظی یا فیزیکی استفاده کرده و دیگران را آزار می دهند. متأسفانه، کودکان خشن تیز هوشی شگفت آوری در انتخاب قربانیان خود دارند. آنها معمولاً قربانیان خود را از میان افراد منزوی، بی نام و نشان و آسیب پذیر انتخاب می کنند.

خشونت می تواند موجب بروز حوادث فاجعه آمیزی در میان کودکان شود. در یکی از موارد تأسف بار، یک پسر کلاس هفتمی، چون دائماً مورد تمسخر قرار می گرفت، خودکشی کرد. دیگران او را «لغت نامه متحرک » و «چاقالو» خطاب می کردند. او قبل از کشتن خود، کسی را که بیش از دیگران او را مسخره می کرد، به قتل رساند. خشونت، اغلب به عنوان نوعی «عادت زود گذر کودکان» مورد غفلت و بی توجهی قرار می گیرد. معمولاً به کودکانی که مورد تمسخر قرار می گیرند، توصیه می شود که «نادیده بگیرش» ولی موضوع به این سادگی ها نیست. خشونت می تواند نقش مخربی در زندگی کودکان مدرسه ای داشته باشد. ترس، اضطراب و انزوای اجتماعی قربانیان خشونت، باعث آسیب دیدن بهره وری آن ها در مدسه و ایجاد نابهنجاری های روانی ناشناخته در آنان خواهد شد.

ماهیت پرخاشگری

دشواری کنترل دانش آموزان با توجه به ویژگی های سنی آنها روز به روز روبه افزایش است. بسیاری از معلمان و مدیران از برخورد با مسائل انضباطی دانش‌آموزان احساس ناتوانی می کنند و به طور معمول ممکن است برخورد های نامناسبی با این رفتار ها داشته باشند.

در زمينه‌ي بي ‌انضباطي دانش‌آموزان،معلمان بايد پاسخگوي سوالاتي از قبيل اين سوالات باشند.

1 –  بي‌انضباطي چيست و چگونه ميتوان انضباط را آموخت؟

2- چگونه می توان از بروز رفتار های نا مناسب دانش‌آموزان كه نظم و انضباط كلاس را مختل مي‌كنند جلوگيري كرد؟

3 – علل بي انضباطي دانش‌آموزان كدامند؟

4 – چگونه ميتوان اين رفتارهارا كاهش داد يا از بين برد ؟

در این تحقیق سعی شده است بابررسی منابع علمی ونقد آنهابه سوالات فوق پاسخهای مناسب وکاربردی داده شود.

تعريف انضباط و بي انضباطي

حسادت

حسد یک پاسخ بهنجار عاطفی است که در نتیجه از دست دادن دوستی کسی یا احتمال و یا تصور آن ظاهر می‌شود. حسد همیشه متوجه اشخاص است، در صورتی که هدف خشم شاید اشیا ، اشخاص و حتی خود شخص خشمگین باشد. پاسخ‌های ناشی از حسد گاهی با پاسخ‌های خشم شباهت زیاد دارند. گاهی نیز به علت حرکات ناشی از حسد نمی‌توان پی‌برد. حسد غالبا با ترس و خشم می‌آمیزد.

کسی که دچار حسد می‌شود، در روابط خود با شخص محبوب ، اطمینان خاطر را از کف می‌دهد و بیمناک است که مباد دوستش به او بی‌مهری کند. محرک‌های حسد و پاسخ‌های عاطفی ناشی از آن به ترتیب شخص حسود و طرز رفتار دیگران با او بستگی دارد. حسد به هر صورت که ظاهر شود، شخص را ناشاد می‌سازد و سازگاری او صدمات بزرگ و یا اندک وارد می‌کند. کسی که در کودکی گرفتار حسد باشد، هم در این دوره و شاید هم در تمام عمر به مردم و جهان با نظر حسد و بدبینی نگاه کند.

مقدمه

دَرخودماندِگی یا اوتیسم (به انگلیسی: Autism) نوعی اختلال رشدی (از نوع روابط اجتماعی) است که با رفتارهای ارتباطی، کلامی غیر طبیعی مشخص می‌شود. علائم این اختلال تا پیش از سه سالگی بروز می‌کند و علت اصلی آن ناشناخته‌است. این اختلال در پسران شایع تر از دختران است. وضعیت اقتصادی، اجتماعی، سبک زندگی و سطح تحصیلات والدین نقشی در بروز اوتیسم ندارد. این اختلال بر رشد طبیعی مغز در حیطه تعاملات اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی تأثیر می‌گذارد. کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم در ارتباطات کلامی و غیر کلامی، تعاملات اجتماعی و فعالیت‌های مربوط به بازی، مشکل دارند. این اختلال ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای آنان دشوار می‌سازد. در بعضی موارد رفتارهای خود آزارانه و پرخاشگری نیز دیده می‌شود. در این افراد حرکات تکراری (دست زدن، پریدن) پاسخ‌های غیر معمول به افراد، دلبستگی به اشیا و یا مقاومت در مقابل تغییر نیز دیده می‌شود و ممکن است در حواس پنجگانه (بینایی، شنوایی، بساوایی، بویایی و چشایی) نیز حساسیت‌های غیر معمول نشان دهند. هسته مرکزی اختلال در اوتیسم، اختلال در ارتباط است.

50 % از كودكان اوتیستیك قادر نیستند از زبان به عنوان وسیله اصلی برقراری ارتباط با سایرین استفاده نمایند. عدم به كار بردن ضمیر "من"  از ویژگی های كلامی این كودكان است. از مسائل دیگر تكلمی، تكرار كلمات و جملات اطرافیان است.

اوتیسم یک اختلال رشدی مغز است که بوسیله آسیب در تقابلات (مداخلات)اجتماعی و ارتباط و همچنین رفتارهای تکراری و ویژه تقسیم بندی می‌شود، این علایم همگی پیش از سه سالگی کودک ایجاد می‌شود. اوتیسم بسیاری از بخشهای مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهد و اینکه چطور این اتفاق رخ می‌دهد هنوز درک نشده‌است.

تعريف بيش فعالي

به حالتي اطلاق مي شود كه كودك به نحو افراطي و بيش از اندازه فعال و پر جنب و جوش باشد و اين تحركات زياد اطرافيان وي را دچار مشكل مي كند.به علت بي دقتي ممكن است در انجام تكاليف مدرسه و كارهاي محوله ديگر اشتباهات زيادي را مرتكب شوند.

اين اختلال در تعدادي از بچه هاي پيش دبستاني يا دوران ابتدايي ديده شده است همراهي و جلب توجه آنها دشوار است، تقريباً بين 3 تا 5 درصد از كودكان مبتلا به اين اختلال مي باشند.

البته اين اختلال به عنوان ناتواني در يادگيري محسوب نمي شود بلكه به نوعي بي توجهي و حواس پرتي در ياد گيري محسوب مي شود.

نداشتن آرام  و  قرار  و  تمرکز، پر جنب و جوش  بودن و  به  قول  معروف  از ديوار راست بالا رفتن از جمله مشخصه هاي  يک  دانش آموز  بيش فعال  است. دانش آموزي  که  ناخواسته  با  داشتن اين اختلال، از فعاليت بيش از حدي برخوردار  است  اغلب  از سوي ديگران به ويژه خانواده و معلم خود سرزنش و تحقير مي شود و از طرف ديگر با بازيگوشي و شيطنت  بسيار  همه  را عاصي  مي کند.در اين ميان مهم ترين عاملي که مي تواند ياري دهنده دانش آموزان بيش فعال باشد، اطلاع  رساني صحيح و مداخله به موقع براي برطرف کردن اين نقيصه است؛ مشکلي که اگر به رفع آن توجه نشود، صدمه جبران ناپذيري بر دانش آموز بيش فعال وارد خواهد کرد.

سلامت جسمانی و روانی دانش آموزان و نیز تاثیری که این دو مقوله بر میزان یادگیری دانش آموزان می تواند داشته باشد و همچنین نقش مدرسه در راستای نیل به این هدف در مطالعات و پژوهشهای بسیاری مورد بررسی و تاکید قرار گرفته است.

برسی و تجزیه و تحلیل داده ها گویای آن است که به طور کلی وضعیت بهداشت روانی و جسمانی دانش آموزان دیرآموز نسبت به دانش آموزان عادی در مقاطع سه گانه تحصیلی، نامطلوب تر است. همچنین با تجزیه و تحلیل پاسخ های مربوط به سوالات تحقیق، به شناسایی و توصیف عوامل موثر در بهداشت جسمانی و روانی دانش آموزان پرداخته شده و جهت بهبود شاخص های مرتبط با بهداشت روانی و جسمانی دانش آموزان جامعه آماری مورد مطالعه، پیشنهاداتی ارائه گردیده است

دانش آموزان ديرآموز

ديرآموز اصطلاحي است كه براي اطلاق به كودكي با مشكلات يادگيري به كار مي‌رود و منظور يادگيرنده ايست كه مطالب را كندتر يا آهسته‌تر از متوسط همسالان طبيعي خود فرامي‌گيرد. چنين كودكي داراي قواي هوشي طبيعي است كه به هر دليلي مطالب را كندتر از آنچه متناسب سن او است ياد مي‌گيرد.

 بسياري از دانش‌آموزاني كه از عهدة  برنامه درسي برنمي‌آيند در محيط‌هايي بوده‌اند كه آنها را براي رويارويي با انتظارات نظام آموزشي مهيا نساخته است. نتيجه‌ي چنين حالتي آن خواهد بود كه از همان ابتداي ورود به مدرسه از برنامه درسي عقب مي‌افتند، وقتي براي دانش‌آموزي احساس عدم توانايي در رقابت كردن بوجود آيد موجب دلسردي از يادگيري و در نهايت كناره‌گيري از درس و مدرسه مي‌شود.

دشواری کنترل دانش آموزان با توجه به ویژگی های سنی آنها روز به روز روبه افزایش است. بسیاری از معلمان و مدیران از برخورد با مسائل انضباطی دانش‌آموزان احساس ناتوانی می کنند و به طور معمول ممکن است برخورد های نامناسبی با این رفتار ها داشته باشند.

در زمينه‌ي بي ‌انضباطي دانش‌آموزان،معلمان بايد پاسخگوي سوالاتي از قبيل اين سوالات باشند.

1 –  بي‌انضباطي چيست و چگونه ميتوان انضباط را آموخت؟

2- چگونه می توان از بروز رفتار های نا مناسب دانش‌آموزان كه نظم و انضباط كلاس را مختل مي‌كنند جلوگيري كرد؟

3 – علل بي انضباطي دانش‌آموزان كدامند؟

4 – چگونه ميتوان اين رفتارهارا كاهش داد يا از بين برد ؟

تعريف انضباط و بي انضباطي:

نظم و انضباط تعاريف متعددي دارد. عده‌اي كنترل رفتار فراگيرندگان و تسلط بر عوامل رفتاري آنان را انضباط مي نامند, برخي معتقدند؛ نظم و انظباط شامل هر نوع سازماندهي در محيط مدرسه و كلاس است، به نحوي كه سبب افزايش يادگيري ‌شود.صفوي (1383)مي گويد«انضباط عبارت است از :اعمال قواعد و مقرراتي كه يادگيري را تسهيل مي‌كند و اخلال در كلاس را به حداقل كاهش مي دهد».لوفرانسوا(1991) معتقد است «انضباط بدان دسته از اعمال معلم اطلاق مي‌شود كه مانع سر زدن رفتارهايي از دانش آموز است كه فعاليت كلاسي را مختل یا تهديد به اخلال مي كند» (صفوي به نقل از زمانی 1378 )اصغري پور بي‌انضباطي را اينگونه تعريف مي كند :«هر نوع رفتاري كه از ارزش‌هاي پذيرفته شده جامعه به دور است (با توجه فرهنگ)و داراي تكرار شدت و مداومت است و در زمانها و مكانهاي متعدد اتفاق مي افتد و همچنين رفتاري است كه با درماندگي و كاهش كارايي فرد همراه است». ايزابل كلاك:«بي انضباطي را رفتاري مي داند كه از طرف تعدادي از دانش‌آموزان انجام مي شود و مشكلاتي را براي فرد معلم به وجود مي‌آورد و معلم را در راه رسيدن به هدف كه ارتقای تحصيلي دانش‌آموزان است با مشكل روبرو مي‌كند و مانع از پيشرفت كار تحصيلي مي شود و رفتار آنان نا معقول و نا منظم است ».با وجود تعاريف بالا بي انضباطي را مي توان اينگونه تعريف كرد : انجام دادن هر عمل يا رفتار پذيرفته نشده و نا معقول توسط دانش‌آموز كه سازماندهي مدرسه وکلاس را مختل يا تهديد به اخلال مي كند و باعث كاهش كارايي معلم و دانش‌آموزان شده و معلم را در رسيدن به هدف اصلي خود باز مي دارد.

به ادامه مطلب بروید... 

همه كودكان در چند مقطع سني در زندگيشان دچار ترس و وحشت مي شوند و اين معمولاً يك بخش طبيعي از رشد آنها محسوب مي گردد. اين ترس ها در صورتي غير طبيعي هستند كه به صورت دائمي و به مدت طولاني در كودك باقي بمانند يا ذهن كودك را به طور كامل اشغال كنند، كه اين ترس در تمام فعاليت هاي عادي آنها مداخله داشته و تأثير مي گذارد و اگر كودك نتواند از آن رهايي يابد مبتلا به بيماري تشويش كه همان ترس بي مورد و بي اساس است مي گردد.

ترس‌ها از زمان تولد در وجود انسان حک می‌شوند؛ حتی می‌توان تأیید کرد که ذاتی هستند و به‌عنوان رکن اصلی غریزه در حفظ بقا نقش دارند و تنها شامل حال انسان‌ها نمی‌شوند بلکه از ویژگی‌های همه موجودات زنده به‌شمار می‌روند.

ترس در ميان كودكان پيش دبستاني

 این ترس ها موارد ذیل را شامل می شوند:

1-   ترس از حيوانات و حشرات

2-    غول ها و ارواح

3-   گم شدن

4-    طلاق گرفتن والدین

5-    از دست دادن پدر يا مادر

6-   تاريكي هنگام خواب

ادامه متن را در "ادامه مطلب" بخوانید.

طلاق و مسائل تاثیر گذار بر روی فرزندان

مسئله طلاق را میتوان بحرانی پنداشت که آمارش‌ نه‌ تنها در مملكت‌ ما، بلكه‌ در تمام‌ جهان‌ رو به‌ افزايش‌ است‌. مشكلاتي‌ از قبيل‌ فقر، عدم‌ درك‌ متقابل‌، دخالت‌ خانواده‌، اعتياد، ازدواج‌ مجدد و غيره‌ عواملي‌ هستند كه‌ اين‌ آمار را بالا مي ‌برند و كافي‌ است‌ كه‌ در اين‌ ميان‌ يك‌ راهنماي‌ درست‌ و منطقي‌ وجود نداشته‌ باشد. به‌ اميد روزي‌ كه‌ هيچ‌ گاه‌ شاهد چنين‌ اتفاقات‌ تلخي‌ نباشيم‌.

تأثيرات طلاق در فرزندان را مي توان به ترتيب زير طبقه بندي كرد:

1ـ ايجاد زمينه هاي وسواس در دختران و پسران:

( وسواس تكرار بدون اراده و افراطي اعمال و كارهاي روزمره است )

2ـ بروز افسردگي در كودكان و نوجوانان: در اين نوع بيماري اجتماعي، فرد فاقد احساس لذت يا درك كمتري از زندگي روزمره است، بي اشتهايي بر او چيره شده و خستگي به طور مداوم در ارگانيسم بدن وي مشاهده مي شود.

3ـ به وجود آوردن زمينه هاي اضطراب: در نوجوانان حالتي شبيه به احساس ترس، نگراني و تشويش به وجود مي آيد. در اين بيماري علائم بيم از آينده در رفتار نوجوانان مشهود است. نوجوان با توجه به سستي مباني خانواده از تفكر در مورد برنامه ريزي مدون براي حركت هاي دسته جمعي و گروهي وحشت دارد.

ادامه متن را در " ادامه مطلب" ببینید.

فرزندان خانواده‌های از هم پاشیده در ادامه زندگی با مشکلات متعددی روبرو می‌شوند

بنا به نتایج تحقیقاتی صورت گرفته این کودکان عمدتا از نظر درسی پایین‌تر از سایر همکلاسی‌هایشان که در خانواده‌ای موفق زندگی می‌کنند، قرار می‌گیرند و در مدرسه و خانه احساس تنهایی، ناراحتی و دلشوره دارند و همین موضوع سبب می‌شود بیشترشان تمایلی به تحصیلات دانشگاهی نداشته باشند. این کودکان پیش از جدایی والدین هرگز نشانه‌های منفی در درس و یا رفتارشان نداشته‌اند اما با قطعی شدن جدایی‌، مشکلات به یکباره شروع می‌شود. 

این تحقیقات به مدت 5 سال در شهرهای مختلف آمریکا صورت گرفته و بیش از 3850 کودک از سن 4 سال به بالا مورد بررسی قرار گرفته‌اند. 

هیون کیم سر تیم تحقیق در دانشگاه ویسکانسین در این زمینه می‌گوید: «این کودکان در برخی درس‌ها از جمله ریاضی به شدت دچار مشکل می‌شوند و رفتارهای درون‌گرایانه پیدا می‌کنند و آموزش بعضی از مهارت‌ها به آنها دشوارتر از سایر دانش‌آموزان است. ما پیش از این تصور می‌کردیم این روند پیش از جدا شدن والدین و به واسطه رفتار سرد آنها نسبت به هم شروع می‌شود اما تحقیقات خلاف این موضوع را ثابت کرد.»

همچنین انتقال کودکان از پدر به مادر و یا بالعکس و دیدارهای جداگانه می‌تواند در ایجاد ارتباط این کودکان با هم سن و سالانشان اختلال ایجاد کند. شرایط بد اقتصادی درخانواده‌های از هم پاشیده از دیگر عواملی است که تاثیر منفی روی ذهن کودکان طلاق گذاشته و در حین تحصیل و پس از آن به شخصیت اوضربه می‌زند. 

با بچه هاي طلاق چه کنيم؟

به اعتقاد روانشناسان و کارشناسان علوم اجتماعي دسته‌اي از کودکان پس از جدايي و طلاق والدين وضعيتي نابسامان پيدا مي‌کنند که حتي با آينده، وضعيت تحصيلي و ابعاد شخصيتي آنها در ارتباط است، زيرا برخي از کودکان در سني هستند که پذيرش برخي مسائل برايشان قابل درک نيست.

فرزندان پس از طلاق

فرزندان به لافاصله بعد از جدايي والدينشان از يکديگر تبديل به کودکان تک‌سرپرست و يا تک والد مي‌شوند و براساس قانون يکي از والدين در طول هفته و يا ماه، مدت زماني را به فرزندش اختصاص مي‌دهد و در اين مدت زمان اندک و کوتاه با يکديگر زندگي و معاشرت مي‌کنند.

دکتر عليرضا شريفي يزدي، جامعه‌شناس و عضو پژوهشکده خانواده، درباره وضعيت کودکان بعد از طلاق والدين مي‌گويد: زن و مرد بعد از جدايي بايد درباره فرزندان، مسائلي را حائز اهميت بدانند و آگاه باشند وظايف پدر و يا مادر بودن، هنوز به عهده آنهاست و آنها بايد به تمام وظايف، مسئوليت‌ها و رسالت‌هايي که از قبل بر عهده داشتند، همچنان اهميت بدهند. اصلي‌ترين و مهم‌ترين اين وظايف پرورش يک فرزند سالم به لحاظ رواني و تربيتي است.

والدين موظف هستند بعد از طلاق فرزند يا فرزنداني را تربيت کنند که داراي روح و رواني سالم و ارتباطات اجتماعي مناسب و براساس هنجارهاي جامعه داراي اصول تربيتي مطلوب باشند.

اکثر معلمان و مسوولان مدارس، در طول خدمت آموزشگاهی خود با دانش آموزانی برخورد می کنند که رفتارهایی متفاوت با سایر همکلاسان از خود نشان می دهند. یکی از این رفتارها که نگرانی بزرگترها را برمی انگیزد مشکل کمرویی و گوشه گیری دانش آموزان است که در گستره وسیعی جای می گیرد که با سکون، سکوت، غمگینی و درخود فرورفتگی و انزوا همراه است.

روان شناسان کمرویی و گوشه گیری را رفتاری ناسازگارانه تلقی می کنند که بعضا مزمن و با دوام است. این رفتارها سازگاری کودک را با مشکلات زیادی مواجه می کند و برای زندگی سایر اشخاص که به نوعی با کودک در تماس هستند، عامل مزاحمی به حساب می آید.

● تعریف کمرویی  

کمرویی و کناره گیری کودک، کوششی برای خودداری از ارتباط با محیط اطراف است. کودک کمرو و گوشه گیر ممکن است از برقرارنمودن تماس با افراد و شرکت در فعالیت های اجتماعی، تقلیل یافتن علائق ذهنی و عاطفی به محیط خارج همراه باشد. این دسته از کودکان ممکن است از موقعیت هایی مانند؛ شکست، انتقاد، کمبود، اعتماد به نفس، دستپاچگی یا تحقیر ترس داشته باشند.

کودکان کمرو و گوشه گیر معمولا از داشتن دوست محروم هستند و یا تک دوست بوده و بسیار به آنها وابسته می باشند و به طور کلی از بودن در کنار هم سن های خود لذت نمی برند و به فعالیت های گروه علاقه نشان نمی دهند. متاسفانه کودکان کمرو و کناره گیر معمولا موردتوجه قرار نمی گیرند، علت نیز آن است که نسبت به کودکان دیگر، کمتر توجه اطرافیان را به خود جذب می کنند. روابط اجتماعی این دسته از کودکان در مقایسه با همسالان در عملکردهایشان دچار کمبود و کاستی است و احتمالا حالت هایی از افسردگی و ناشادی را تجربه خواهند کرد و با مشکلات آموزشی خود، مواجه خواهند گردید.

 ادامه متن را در "ادامه مطلب" بخوانید.

انواع اختلال در ارتباط:

1) اختلالات تکلمی

اختلال در تلفظ حروف، تولید صدا، کنترل ماهیچه‌های لب و زبان و حنجره و... می‌باشد.

2) اختلالات زبانی

منظور از این اختلالات، اختلال و ناتوانی در یادگیری زبان مادری و اشکال در فرم، استفاده و محتوای زبان و بیشتر در کودکانی دیده می‌شود که دچار تأخیر در گویایی هستند. دانش‌آموزانی که قادر نیستند تا به صورت موثر و مطلوبی تولید صدا نموده و از آن برای حرف زدن و برقراری ارتباط کلامی با دیگران استفاده نمایند. دارای اختلال تکلمی نامیده می‌شوند. حدود 5% از کل دانش‌آموزان مدرسه رو، مبتلا به برخی از انواع نقص‌های کلامی می‌باشند. مشکل بریده بریده حرف زدن با اشکال در تلفظ حروف دو دسته مهم از این نوع اختلال است.

اختلال بریده بریده با منفصل حرف زدن: این اختلال شامل جایگزین کردن یک حرف به جای حرف دیگر مثلاً س به جای ش به جای شیر، سیر یا شصت و پنج، سصت و پنج می‌گویند عدم تلفظ صحیح حروف (چاشق به قاشق) افزودن یک صدا یا حرف یک صدا از کلمه (به جای بیچاره می‌گویند بیجا-ه یا به جای بدبخت، ب-بخت می‌گویند). (اسمیت 1998). البته باید به خاطر داشته باشید که اغلب بچه‌های 6 تا 8 ساله، قبل از آن که بتوانند به صورت کامل حروف زبان مادری‌شان را تلفظ نمایند، در تلفظ حروف بی‌صدا و برخی دیگر از حروف دچار مشکل می‌باشند و بر اثر گذشت زمان این اشکالات از بین می‌روند و کودک بر تلفظ آن‌ها تسلط پیدا می‌کند و نکته دیگر این که در برخی از مناطق جغرافیایی برخی از حروف به گونه‌ای خاص تلفظ و ادا می‌شوند ولی کودک هم دارای هیچ نوع اختلال تکلمی نمی‌باشند.

اختلال لکنت زبان: معمولاً در سنین بین 3 تا 4 سالگی بسیار شایع است. هنوز علت مشخصی برای آن پیدا نشده است. ولی می‌تواند سبب اضطراب و در هم ریختگی فکری کودک مبتلا به آن گردد. در 50 درصد از کودکان مبتلا، ممکن است تا یک سال طول بکشد و در این صورت باید او را به یک گفتار درمان ارجاع داد. مداخله و درمان از سنین پایین بسیار مهم و حیاتی است.

ادامه متن را در "ادامه مطلب" بخوانید.

ـ تعريف اختلالات گفتاري

منظور از اختلال رشد گفتاري، دامنه و شكلي از گفتار است كه مطابق سن و سال خود فرد رشد نيافته باشد. شرط رشد گفتاري طبيعي در كودك، درك كافي گفتار است، زيرا قبل از اينكه كودك بتواند گفتار يا مفهوم خود را به زبان بياورد، بايد گفته ها را بفهمد. كه به طور كلي به چهار دسته تقسيم مي‌شوند.

1) اختلالات توليدي؛ اختلالاتي كه در توليد و آواهاي زبان مشكل بوجود مي آيد كه در نتيجه منجر به نامفهوم شدن واژه ها و جمله ها مي شود.

2) اختلالات رواني؛ گفتار يا گفتار سليس؛ (گفتار سليس: گفتاري است كه ريتم، سرعت، آهنگ آن روان و طبيعي باشد. هر نوع اختلال در اين سه ويژگي باعث پديد آمدن اختلالات رواني گفتار خواهد شد كه به دو گونه است. تندگويي و لكنت زبان)

3) اختلالات صوتي؛ هرگاه در ويژگي هاي صوتي شدت، طنين، سرعت، دامنه صوت و كيفيت اختلالي ايجاد شود مشكلاتي را در تعامل صحيح فعاليت هاي ياددهي ـ يادگيري بين معلم و دانش آموز بوجود مي آورد. اختلالات صوتي عبارتند از:

1- گفتار نفس آلود

 2- گرفتگي صدا

 3- سكته صدايي (لكنت حنجره اي)

 4- صداي دورگه

 5- شكست طنين صوت

 6- صداي زير و بم

7- شكست صدا

 8- گفتار يكنواخت

 9- بي صدايي

10- گفتار تودماغي(اختلال خيشومي)

4) اختلالات تأخير در يادگيري گفتار

 ادامه متن را در "ادامه مطلب" بخوانید.

 در دوره ابتدایی دانش آموزان بسیار کنجکاوند و درباره هر چیز که به ذهنشان میرسد سوال می کنند. مرگ از این قضیه مستثنا نیست و معلم باید آمادگی برخورد با این موقعیت را داشته باشد و بتواند با زبان کودک مسئله را برایش توضیح دهد.

توضیح مرگ به کودکان یکی از سخت ترین کارها برای اولیاست، بخصوص هنگامی که خود آن ها با غم مرگ عزیزی دست به گریبان هستند. اما مرگ یک بخش غیر قابل انکار از زندگی است و چه بخواهیم و چه نخواهیم، از خیلی خردسالی، کودکان نسبت به آن کنجکاو می شوند و به فهمیدن و پرسیدن درباره روش هایی که احساس غم مربوط به آن را به طور طبیعی نشان بدهد، علاقه مند هستند، روش هایی که بزرگترها عزاداری می نامند. شاید باعث تعجب باشد که بدانید حتی کودکان ۲ ساله از مرگ آگاه هستند. کودکان در قصه هایشان یا برنامه های تلویزیون از مرگ می شنوند، یا در اطراف خود حیوانات خانگی یا خیابانی مرده را می بینند. علی رغم این موارد، هیچ کدام از کودکان مفهوم مرگ را نمی دانند. آن ها نمی توانند مفهوم همیشگی بودن مرگ را درک کنند و در عوض، آن را به عنوان یک اتفاق موقت و قابل برگشت در نظر می گیرند.

آن ها تصور می کنند که اجساد هنوز می خورند و می خوابند و کارهای همیشگی خود را انجام می دهند، فقط با این فرق که این کارها را یا در آسمان ها و یا در زیر خاک انجام می دهند. حتی وقتی یکی از اولیا یا خواهران و برادران کودک درگذشته است، او نمی تواند این اتفاق را برای آن ها در نظر بگیرد. کودکان به روش های مختلف نسبت به مرگ واکنش نشان می دهند.

 این دسته از دانش آموزان به طور کلی در یکی از زمینه های درسی از نظر میزان پیشرفت و یادگیری به طور فاحشی با دیگر دروس دچار عقب ماندگی می باشند بدون این که از نظر ذهنی دچار عقب ماندگی هوشی باشند. در سال1968«کمیته ی مشورت ملی در مورد کودکان ناتوان» تعریف زیر را ارائه داد:

«کودکان ناتوان در یادگیری در یک یا چند فراگرد اساسی روانی در ارتباط با فهمیدن یا کاربرد زبان شفاهی یا کتبی ناتوانی نشان می دهند. تظاهرات این ناتوانی ممکن است به صورت اختلال در گوش دادن - فکر کردن - سخن گفتن- خواندن- نوشتن- هجی کردن یا حساب باشد. این اختلالات را نتیجه شرایطی دانسته اند که شامل نقائص ادراکی- ضایعه مغزی- اختلال جزئی در کارکرد مغز- نارسانا خوانی- اختلال گویایی و غیره است.ناتوانی یادگیری این کودکان از نوع مشکلاتی نیست که مربوط به بینایی شنوایی یا نقایص حرکتی عقب ماندگی ذهنی پریشانی عاطفی و یا کمبود امکانات محیطی باشد.»

میزان آماراین دانش آموزان در حدود بین  1تا 3 درصد و در بعضی از آمار ها تا 30%گزارش شده ولی به طور کلی این دسته از کودکان به علت مشکلات شناختی آمار دقیقی از آن ها در دست نیست.در این اختلال از اولین مراحل رشد یادگیری دچار مشکل می باشد.

یکی از مشکلات تشخیصی این مشکل تفاوت آن از دیگر اختلالات رشدی است و دیگر مشکل تشخیص این اختلال از بد آموزی و عدم تجربه کافی آموزشی می باشد این اختلال با مشکلات دیگری نظیر کمبود توجه و دیگر اختلال های رفتاری به خصوص زیاده فعالی همراه می گردد.

بسیاری از معلمان و حتی مدیـران مـدارس از دانش آموزانی که به اعتقاد آن ها شلوغ هستند و رفتارهای نا خواسته و نا مناسبی از خود بروز می دهند و به این ترتیب نظم و انضباط مدرسه و کلاس درس را دچار اخلال می کنند گله دارند . هر کدام از این افراد واکنش های متفاوتی در مقابل این نوع دانش آموزان از خود نشان می دهند و تصمیم گیری ها ی آنان در این زمینه هم متفاوت است . معمول ترین و آشکار ترین این تصــمیـم گیـری ها  برای کاهش یا از بین رفــتن بی نظمی ، گرفتن تعهد کتبی از دانش آموزان و در صورت تکرار از والدین آنان ، تهدید به تنبیه و حتی عملی کردن آن و در نهایت اخراج موقتی از کلاس و مدرسه است . از این رو ،  نگارش این مقاله و مطالعه ی آن ،  به معلمان و مدیران کمک می کند تا تصمیمات آگاهانه تری بگیرند .

در زمــینه ی بی نظــمی دانــش آمــوزان در کـلاس درس ، معلمان بایــد به سه سوال پاسخ دهند :

1) علل و عوامل بی نظمی دانش آموزان کدام اند ؟

2 ) چگونه می‌توان از بروز و ظهور رفتار های نا مناسب دانش آموزان ، که نظم و انضبــاط را به مخاطره می اندازند ،  پیشگیری کرد ؟

3 ) به هنگام وقوع رفتار های نا مطلوب دانش آموزان ، چه باید کرد ؟

 برای پاسخ دادن به این سوال هــا به عــبارت دیــگــر ،  شنا سایی علل و عوامل بی نظمی دانش آموزان در مجموعه عامل های متعدد  ،  باید زیر مجموعه ای از عوامل کشف شوند تا با ارائه ی راه کار های کاربردی برای از بین بردن یا کاهش آن ها ، تغییرات مناسب و مثبت در کیفیت نظم و انضباط مدرسه ایجاد شود. در این ارتباط ، کارگاهی با حضور عده ای از معلمان با تجربه در مراکز تربیت معلم یاسوج برگزار شد . حاصل چند جلسه بارش مغزی در این کار گاه برای پاسخ به سوال های یاد شده ،  بررسی شد . سپس با اندکی دخل و تصرف و تغییر در دید گاه های افراد  ،  این مقاله برای استفاده ی معلمان و مدیران مدارس و دست اندر کاران تعلیم و تربیت تهیه و تنظیم شد.

شنيدن و خواندن وسيله ايست براي پي بردن به افكار ديگران و گفتار و نوشتن وسيله ايست براي آگاه ساختن ديگران از مقاصد و افكار خود. بنابراين تمام كوشش هايي كه در زمينه آموزش زبان دردبستان انجام مي گيرد بايد در جهت پرورش مهارت های چهارگانه آن يعني شنيدن، گفتن، خواندن و نوشتن باشد. اما سؤالي كه در اينجا مطرح مي شود اين است كه چرا دانش آموزان ما در املا ضعف دارند ؟ به روايتي اشكال كار در كجاست ؟ معلم؟ دانش آموز؟ و شايد هم خانواده ؟

عده ی زیادی از دانش‌آموزان در نظام آموزشی ما دچار اختلالات یادگیری هستند، طبق گزارش‌های رسمی آموزش و پرورش4 تا 12 درصد از دانش‌آموزان در هر سال اختلال یادگیری دارند.

بی‌تردید تعداد واقعی بیش از این خواهد بود. برای مقابله با این معضلات آموزشی هریک از معلمان روش‌های خاصی را اتخاذ می‌کنند، برخی از این روش‌ها به علت علمی نبودن سبب سرخوردگی تحصیلی دانش‌آموزان می‌گردد.

عمده‌ترین مشکل املایی دانش‌آموزان:

الف. نارسانویسی:

1- نارسانویسی به وضعیتی اطلاق می‌شود که دانش‌آموزان قواعد نگارشی در هنگام نوشتن رعایت نمی‌کنند، تمام کلمه یا بخشی از حروف آن را نمي‌تواند هم اندازه و هم شکل طبق قواعد نگارشی بنویسد، همچنین نارسایی آموزش در مورد استثناها و قواعد نگارشی جزو این دسته از مشکلات است.

مثل نوشتن کلمه‌ي بندگی به صورت بنده‌گی یا نوشتن کلمه‌ی خواهر به صورت خاهر و... در این نوع اختلال دانش‌آموز کلمه را از نظر نقطه، دندانه، شکل درست حرف و... کاملاً درست می‌نویسد تنها مشکل این است که دانش‌آموز معیار درست نویسی کلمه و حروف آن را رعایت نمی‌کند.

2- دانش‌آموز مهارت‌هایي نظیر چرخش دست در نوشتن، گرفتن صحیح مداد را به خوبی یاد نگرفته است.

3- عدم حرکت مناسب انگشتان

4- ناهماهنگی چشم و حرکت دست

برای مشاهده ی ادامه متن به "ادامه مطلب" رجوع نمایید.

اگر دانش آموزانی دارید که لکنت زبان دارند و می خواهید به آنها کمک کنید مطلب زیر را تا آخر بخوانید.

لکنت زبان چيست؟

لکنت زبان مشکلی گفتاری ـ حرکتی است که به دلایل ناشناخته ای به وجود می آید و علت دقیق و مشخصی ندارد. می توان گفت که تربیت بد، اضطراب، کم هوشی و ... در بروز آن تأثیر ندارد. فراوانی ابتلا به لکنت در پسران نسبت به دختران سه به یک است و با افزایش سن، این عدم تناسب افزایش می یابد.

اختلال «لکنت زبان» انواع متفاوتی دارد که در زیر به برخی از آن ها اشاره می شود:

1. تکـــرار صداها مثـــل (گ ـ گ ـ گ ـ گـــریه)، تکــــرار سیلاب هــــا مثـــل (گر ـ گر ـ گر ـ گربه)، تکرار کلمات مثل (گربه ـ گربه ـ گربه) و بالاخره تکرار عبارات (گربه ی زرد ـ گربه ی زرد ـ گربه ی زرد آمد).

2. توقف ها و مکث های بی جا و نامتناسب بین صداها و کلمات

3. کش دادن و امتداد کلمات (م    ن) و ...

برای مشاهده ی ادامه متن به "ادامه مطلب" مراجعه نمایید.

نداشتن آرام  و  قرار  و  تمرکز، پر جنب و جوش  بودن و  به  قول  معروف  از ديوار راست بالا رفتن از جمله مشخصه هاي  يک  دانش آموز  بيش فعال  است. دانش آموزي  که  ناخواسته  با  داشتن اين اختلال، از فعاليت بيش از حدي برخوردار  است  اغلب  از سوي ديگران به ويژه خانواده و معلم خود سرزنش و تحقير مي شود و از طرف ديگر با بازيگوشي و شيطنت  بسيار  همه  را عاصي  مي کند.در اين ميان مهم ترين عاملي که مي تواند ياري دهنده دانش آموزان بيش فعال باشد، اطلاع  رساني صحيح و مداخله به موقع براي برطرف کردن اين نقيصه است؛ مشکلي که اگر به رفع آن توجه نشود، صدمه جبران ناپذيري بر دانش آموز بيش فعال وارد خواهد کرد.

نشانه هاي رفتاري:

انجمن روانپزشكي آمريكا ۱۴ ويژگي را به  عنوان  نشانه هاي اختلال  بيش فعالي برشمرده است. حداقل بايد هشت مورد از اين ويژگي ها به مدت حداقل شش ماه در كودك مشاهده شود تا به طور قطعي وجود اختلال مذكور مورد تأييد قرار گيرد.

    ۱ـ تكان خوردن در سرجا و در اغلب موارد بازي با دست و پا

    ۲ـ بي تابي كردن و بي قراري در مواجهه با محرك هاي بيروني

    ۴ـ پاسخگويي به سؤالات، قبل از كامل شدن آنها

    ۵ـ عدم رعايت نوبت در جريان بازي، يا موقعيت هاي گروهي

    ۶ـ به پايان نرساندن كارهاي خواسته شده و پيروي نكردن از دستورالعمل

    ۷ـ توجه نكردن به درست انجام دادن تكاليف و بازي

    ۸ـ ناتمام رها كردن يك فعاليت و پرداختن به فعاليت ديگر

    ۹ـ نداشتن آرامش هنگام بازي در اكثر اوقات

    ۱۰ـ صحبت كردن بيش از اندازه

    ۱۱ـ قطع صحبت يا فعاليت ديگران در اغلب موارد

    ۱۲ـ گوش نكردن به صحبت هاي ديگران

    ۱۳ـ گم كردن وسايل و ملزومات مورد استفاده در مدرسه

    ۱۴ـ پرداختن به امور فيزيكي خطرناك بدون در نظر گرفتن عواقب آن

برای مشاهده ی ادامه ی متن به "ادامه مطلب" رجوع کنید.

گفتم چون همه ی معلم های ابتدایی و حتی دیگر مقطع امروزه گریبان گیر این مشکل هستند شاید خالی از لطف نباشه این مطلب را در وبلاگ قرار دهم...

دانش آموزان ديرآموز

تفاوت هاي فردي دانش آموزان که حاکي از وجود تفاوت در توانايي هاي آنان است از مهم ترين اصول و مواردي است که هميشه بايد در آموزش و پرورش مورد توجه قرار گيرد. از جمله توانايي هاي متفاوت کودکان که موجب تفاوت عمده بين عملکرد آنان مي شود، توانايي هاي شناختي از جمله هوش است که ميزان آن در همه افراد يکسان نيست. در نتيجه بايد به آن توجه خاصي مبذول شود. زيرا نوع و سرعت آموزش بايد با توانمندي هاي شناختي دانش آموزان هماهنگ شود.

برای مشاهده ی ادامه ی متن به "ادامه مطلب" رجوع کنید.